زهکشی واب بندی
از زمانهای گذشته روشهای متعددی برای آب بندی گودها وجود داشته است. روشهایی مانند استفاده از قیر و گونی و ایزوگام. آسیب پذیری این محصولات در برابر آسیبهای محیطی و عدم اطمینان از نحوه عملکرد آنها ، باعث گردیده تا امروزه از این روشها برای آب بندی گودها به ندرت استفاده شود و محصولات جدید و با کیفیت جایگزین این مواد گردیده است. یکی از روشهای جدید آب بندی سطوح با استفاده از زیر شاخه های محصولات ژئوسینتتیک میباشد. زیر شاخه های محصولات ژئوسینتتیک که برای آب بندی به کار میروند عبارتند از لاینر رسی و ژئوممبرین .
یکی از مهمترین دغدغه ها و نگرانی های مهندسین و دست اندرکاران صنعت ساختمان ، کنترل، هدایت و جلوگیری از نفوذ آب به فونداسیون و دیوارهای حائل در بخش زیر سطحی سازه و همچنین آب بندی مطمئن بام ساختمانهای مختلف (زهکشی و آب بندی سازه ای) می باشد. برهمین اساس استفاده از محصولات نوین ژئوسنتتیکی با قابلیتهای ویژه به عنوان جایگزین مصالح سنتی زهکش و آب بندی مطرح می گردد که بواسطه کیفیت بالا و عملکرد بهینه این نوع محصولات افزایش طول عمر مفید و درپی آن افزایش دوران بهره برداری مفید سازه متصور خواهد بود.
ورود آب به محل گود از دو جهت میتواند به سازه آسیب برساند:
آب نفوذی به گود به تدریج ممکن است به داخل سازه راه پیدا کند و بهره داری از سازه را با مشکل روبرو کند.
آب نفوذی به بتن به تدریج باعث خوردگی آرماتور بتن و ضعف سازه ای سیستم می شود.
با توجه به لزوم جلوگیری از خوردگی و رنگ زدگی آرماتورهای بتن مسلح فونداسیون و دیوارهای حائل و نیز ازمحلال بتن که عمدتاً بواسطه تماس با آب یا پساب رخ می دهد ، بکارگیری راهکارهای نوین مهندسی از اهمیت بسزائی برخوردار خواهد بود.
مطابق با استانداردهای معتبر بین المللی ، فونداسیون و بدنه گود تمامی سازه های زیر سطحی که به صورت روزمره توسط نیروی انسانی مورد استفاده قرار می گیرند میبایست در مقابل نفوذ آب و رطوبت محافظت شوند . برهمین اساس اجرای سیستم آب بندی به شکل قنداق (Encapsulation ) در صورت مواجه با تراز بالای آبهای زیر زمینی و حداقل اجرای سیستم آب بندی بر روی بدنه گود در صورت عدم مواجه با تراز بالای آبهای زیر زمینی و جهت جلوگیری از نفوذ آبهای سطحی و زیر سطحی اکیداً توصیه می شود .
همچنین استفاده از محصولات زهکشی ژئوسنتتیکی بویژه هنگام نفوذ آب از سطح دیوارهای گود، بستر مناسب (بدون رواناب) را جهت اجرای سیستم آب بندی مناسب فراهم می آورد.
برهمین اساس و با توجه به ویژگی ها و شرایط خاص هر پروژه یکی از روشهای زیر توصیه می شود :
سیستم آب بندی یک لایه (Single Layer waterproofing) شامل یک لایه ورق ژئوممبرین VLDPE/PVC به همراه 2 لایه ژئوتکستایل نابافته یا یک لایه پوشش عایق بنتونیتی GCL به تنهائی.
سیستم آب بندی 2لایه (Double Layer waterproofing) شامل یک لایه پوشش عایق بنتونیتی GCL + یک لایه سوزنی ژئوتکستایل + یک لایه ورق ژئوممبرین VLDPE/PVC + یک لایه سوزنی ژئوتکستایل در صورت مواجه با نفوذ آبهای سطحی و زیر سطحی از سطوح بدنه گود اجرای سیستم ژئوسنتتیکی مکمل زهکشی + آب بندی اکیداً توصیه می شود .
یکی از روشهای نوین در زهکشی گود، استفاده از مصالح ژئودرین Geodrain است که انواع مختلفی دارند. مراحل اجرای سیستم زهکشی با استفاده از این مصالح عبارتند از:
1 -بریدن یا کاور کردن سر نیلینگ یا آرماتورها:
درصورت وجود نیلینگ و آرماتور باید در ابتدا سطح کف و دیواره ها برای اجرای الیه های PVC و ژئودرین کامال صاف و هموار شود. برای این منظور دو راه حل اساسی توصیه می شود:
الف-کاور کردن سر نیل ها با نرمه ی سیمانی
ب-بریدن سر نیل ها تا حد امکان و استفاده از چند الیه ژئوتکستایل برای پوشاندن آن ها
2اجرای اولین الیه ی ژئوتکستایل:
الیه ی ژئوتکستایل دو نقش اساسی دارد : برای جلوگیری از
پر شدن خلل و فرج و شبکه بندی زهکش به وسیله ی سنگ ریزه ها و گل و الی و هدایت کننده ی آب به
سمت زهکش ژئوتکستایل با جذب رطوبت ، آب را به سمت الیه ی باالیی ژئودرین هدایت می کند
3-اجرای الیه زهکش ژئودرین:
جهت هدایت آب به سمت لوله های زهکش و از آنجا انتقال آن بهخارج از محیط کار از الیه های ژئودرین استفاده می شود.
4 -اجرای الیه ی دوم ژئوتکستایل:
جهت محافظت از ژئوممبران PVC در برابر الیه ی بتن محافظ
5 -اجرای الیه یPVC :
سطحی که پوشش روی آن نصب می شود، باید عاری از هرگونه نقاط نوک تیز و برنده و باید تقریبا صاف و هموار باشد.سطح باید از یک زیر سازی مستحکم مانند الیه ی شاتکریت و یا دیوار بتنی و یا آجری برخوردار باشد. وجود آب راکد،گل و لجن، برف و رطوبت بیش از حد بر روی سطح مجاز نمی باشد و پوشش در حضور این عوامل نباید گسترده و نصب شود.
در بسیاری از موارد جهت تثبیت خاک پس از گودبرداری از روش نیلینگ و شاتکریت استفاده می گردد. لذا جهت جلوگیری از آسیب فیزیکی به ورق ممبران، می بایست قسمت اضافه سر نیلها بولتها بریده شده، سپس با دو الیه ژئوتکستایل روی بولتها را پوشاند. پس از پهن کردن، ورق ها می بایست در نقاط همپوشانی به یکدیگر جوش داده شوند.
در جوش ورق های پلیمری از دستگاههای جوش هوای داغ استفاده می گردد. تمام قسمتهایهمپوشانی باید از هر گونه خاک،گرد و غبار ، آب و … عاری باشد.برای جوشکاری ورق های PVC دستگاههای مختلفی وجود دارد که به صورت خودکار ، نیمه خودکار و دستی عمل می کنند. متداول ترین روش جوشکاری استفاده از دستگاه جوش هوای داغ دستی و یک غلتک جهت وارد آوردن فشار به قسمت های حرارت دیده است.