به منظور جلوگیری از موارد ذکر شده لازمست از قبل از شروع عملیات گودبرداری از روش های نگهداری و مهار بندی جانبی استفاده شود تا در محیطی پایدار و ایمن بتوان عملیات را ادامه داد. در این راستا سیستم های حفاظت جانبی بطور کلی شامل موار زیر تقسیم بندی می شوند:

جداره های مهاربندی شده توسط المان های افقی و مایل (Braced wall using wale struts)
جداره های مهاربندی شده توسط المان های کششی (Soldier beam& lagging)
جداره های مهاربندی شده توسط سپر کوبی (Braced sheet pile)
جداره های مهاربندی شده توسط شمع های درجا (Bored pile walls)
جداره های مهار بندی شده توسط دیوار دیافراگمی (Diaphragm walls-Slurry wall)
جداره های مهاربندی شده توسط نیلینگ (Soil nailing)

 
روش های متداول مهار بندی گود

مهار بندی جداره ها توسط المان های پشت بندهای افقی و مایل (Braced wall using wale struts)
این روش ساده برای نگهداری و حفاظت جداره های حاصل از گودبرداری و برای جلوگیری از تغییر مکان های جانبی در گودهایی با عرض کم در محیط های شهری استفاده می شود از معایب این روش اتلاف قابل توجهی از فضای کاری داخل گود و محدودیت در بکارگیری ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز و همچنین افزایش ریسک برخورد با المان ها و به مخاطره انداختن آنها می باشد.

مهاربندی توسط المان های کششی (Soldier beam& lagging)
از این روش بعنوان روش متداول در پایدار سازی موقت گود در مناطق شهری استفاده می گردد. در این روش از پروفیل های معمول فولادی بصورت ستونهای پیوسته که درون خاک فرو برده می شوند استفاده می گردد که تا عمق کف گود اجرا خواهند شد. فاصله بین المان ها بین 2 الی 4 متر می باشد بطوریکه بتوان فضای بین آنها را با الوارهای چوبی (لارده چینی) پرنمود. در این روش از مهارهای کششی به منظور حفاظت جانبی گود استفاده می شود و اتصال ما بین ستونها توسط میل مهارها و جوشکاری انجام می شود.

مهاربندی توسط سپر کوبی (Braced sheet pile)
در این روش صفحات فلزی Sheet pile داخل خاک و جداره گود توسط چکش پنوماتیک و با استفاده از لرزش کوبیده می شوند و با انواع اتصالات بین خود به یکدیگر متصل شده و یک جداره پیوسته را تشکیل می دهند از مزایای این روش راحتی در کوبیدن ـ نصب و بیرون کشیدن آنها به دیگر روش ها برتری داشته و مصالح آن مجددا قابل استفاده در پروژه های دیگر می باشد، همچنین در این روش به المانهای افقی و مایل کمتری نیاز می باشد.
بنابراین محدودیت های اشغال فضای داخل گود کمتر وجود دارد. لیکن از جمله معایب این روش وابستگی به نصب سپرهای فلزی می باشند که در محیط های شهری بدلیل وجود تاسیسات زیربنایی شهری و ایجاد لرزش و صدای ناشی از کوبش سپرها محدودیت هایی را بوجود می آورد. همچنین کوبیدن سپرها در زمین های سنگی و یا خاک های بسیار متراکم به سختی انجام پذیر است و در زمین های با شرایط بالا با محدودیت مواجهه می گردد.

مهار بندی توسط شمع های درجا (Bored pile walls)
یکی از روشهای متداول در پایداری و حفاظت جداره ها با شرایط متنوع اعم از زمین سخت و سست و نرم استفاده از شمع های درجا می باشد و در برخی موارد علاوه بر ایفای نقش حفاظت جانبی نقش آب بندی را نیز انجام می دهد و همواره درصورت نیاز بار قائم نیز تحمل می کند. مهار بندی جداره ها توسط شمع های درجا در موارد زیر بعنوان گزینه برتر برای سیستم های حفاظت جانبی گود مطرح می باشند:
- در مواردیکه امکان اجرای سپر فولادی (کوبیدن و نصب) وجود ندارد و یا سختی و تراکم زمین بیش از حد توان سپر کوبی و با دشواری زیادی مواجهه می باشد.
- در شرایطی که بدلیل وجود آبهای زیر زمینی و بالا بودن سطح آن نیاز به آب بند بودن جداره می باشد.
- در مواردیکه امکان ایجاد مهارهای جانبی (کششی) در زیر ساختمان های مجاور ناشی از گودبرداری وجود ندارد و یا در تلاقی با تاسیسات زیر بنایی شهری و مستحدثات زیرزمینی (تونل) باشد.
- در مواقعیکه امکان استفاده از سیستم حفاظت گود بعنوان بخشی از سازه اصلی و باربری وجود داشته باشد.

روشهای مختلف برای اجرای تکنیک های شمع های درجا ریز وجود دارد و متداولترین آنها عبارتند از:
الف) اجرای دیوار محافظت پیوسته (آب بند)
ب) اجرای دیوار محافظت ناپیوسته
الف) اجرای دیوار محافظ پیوسته (آب بند)
دراین روش ابتدا شمع هایی با بتن پلاستیک یک در میان حفاری و اجرا می گردد و سپس با رعایت هم پوشانی شمع های اصلی و سازه ای با رعایت احداث جداره زنجیره ای و پیوسته اجرا می گردد.

ب) اجرای دیوار محافظت ناپیوسته 
در مواردیکه توده خاک و سنگ دارای چسبندگی زیاد بوده و سطح آبهای زیر پایین بوده می توان از شمع های درجا ریز ناپیوسته و با فاصله استفاده نمود. در این روش بدلیل چسبندگی بین دانه ها خاک بین شمع ها با وجود پدیده قوس خوردگی پایداری جانبی وجود دارد . با در نظر گرفتن شرایط و پارامترهای ژئوتکنیکی خاک معمولا حداکثر فاصله محور تا محور شمع های اصلی 2 برابر قطر شمع ها می باشد همچنین در این روش پایداری در برابر نیروهای جانبی نیز مدنظر قرار می گیرد این روش در پایداری های کوتاه مدت کارایی داشته و در اثر مرور زمین احتمال هوازدگی بین شمع ها وجود دارد و در دراز مدت نیز تغییر مشخصات خاک و برخی از پارامترهای آن مانند از دست دادن آب و یا حالت اشباع پیدا نمودن آن باعث ریزش خاک بین شمع ها شده و برای جلوگیری از آن می توان از بتن پاشی (شاتکریت) و با بستن مش پوشش لازم را جهت پایداری ایجاد نمود.

مهار بندی توسط دیوار دیافراگمی (Diaphragm walls-Slurry wall)
یکی دیگر از روشهای محافظت از جداره گود احداث دیوار دیافراگمی و یا دیوار دوغابی Slurry Wall می باشد. در این روش ابتدا توسط دستگاه های گراب متناسب با شرایط زمین حفاری قسمتی از دیوار انجام می شود و همزمان با حفاری جهت پایداری جداره دیواره حفاری شده و جلوگیری از ریزشهای موضعی از دوغاب بنتونیت استفاده می شود تشکیل کیک بنتونیت در داخل دیواره حفاری شده و نفوذ در لایه های دانه ای جداره باعث می گردد جداره همواره پایدار بماند و سپس بلافاصله پس از رسیدن به عمق مورد نظر آرماتور گذاری شده و در نهایت بتن ریزی می گردد. این روش در زیر هسته سدهای خاکی نیز کاربرد بسیار دارد و از هرگونه نشتی را جلوگیری می نماید. استفاده از این تکنیک در مناطق شهری نیز با محدودیت های نظیر استفاده از روش مهار بندی افقی و مایل و المانهای کششی دارا می باشد.

جداره های مهاربندی شده توسط نیلینگ (Soil nailing)
این روش از حدود سه ده اخیر آغاز شده و تاکنون نیز بعنوان یک تکنیک برای پایداری ترانشه ها و حفاظت گود با انعطاف پذیری بالا استفاده می گردد.

روش اجرای نیلینگ (nailing)
تئوری استفاده از روش نیلینگ بر مبنای مسلح کردن و مقاوم نمودن توده خاک با استفاده از دوختن توده خاک توسط مهارهای کششی فولادی Nail با فواصل نزدیک به یکدیگر می باشد.
استفاده از این روش موجب:
1- افزایش مقاومت برشی توده خاک می گردد.
2- محدود نمودن و تحت کنترل در آوردن تغییر مکانهای خاک در اثر افزایش مقاومت برشی در سطح لغزش Slid بدلیل افزایش نیروی قائم می شود. 
3- باعث کاهش نیروی لغزش در سطح گسیختگی و لغزشی می شود.
باید توجه داشت کلیه سطوح ترانشه های حفاری شده که توسط نیلینگ بایستی مسلح شوندبا استفاده از شبکه مش و شاتکریت ابتدا حفاظت شده و سپس سیستم نیلینگ روی آنها اجرا می شوند.
کاربرد نیلینگ در پروژه های عمرانی
1- پایداری ترانشه ها در احداث بزرگراه ها و راه آهن ها.
2- پایداری جداره تونلها وسازه های زیر زمینی.
3- پایدار سازی و حفاظت گود در سازه های مناطق شهری، ساختمانهای مجاور گود، ایستگاه های زیر زمینی مترو و…
4- پایدار سازی کوله های مجاور پل ها در زمین های سست و ریزشی.

مهار کششی نیلینگ معمولا از آرماتورهای فولادی با قطر 20 الی 40 میلیمتر و با حدتسلیم 420 الی 500 نیوتن بر میلیمتر مربع استفاده می شوند که درون یک چال حفاری شده با قطر 76 الی 150 میلیمتر قرارگرفته و دور آن درون چال تزریق می گردد. فواصل بین مهارهای کششی در حدود 1 الی 2 متر می باشد و طول آنها نیز در حدود 70 الی 100 درصد ارتفاع گود می باشد و حداقل شیب نسبت به افق حدودا 15 درجه می باشد.
باید توجه داشت که رویه شاتکریت شده روی ترانشه های حفاری شده نقش سازه ای نداشته اما می توان جهت اطمینان برای پایداری موقت خاک بین مهارها استفاده نمود.

مراحل اجرای سیستم نیلینگ (nailing)
مطابق با شکل مراحل اجرای نیلینگ بصورت شماتیک نشان داده شده است .
1- گودبرداری در مرحله اول ترانشه و یا گود و ایجاد پله بعدی عملیات.
2- حفاری چال جهت نصب مهار کششی Nail.
3- قراردادن آرماتور داخل چال و تزریق چال.
4- اجرای سیستم زهکشی و اجرای شاتکریت جداره و نصب ضخامت فولادی.
5- گودبرداری مرحله بعدی ترانشه و یا گود و ایجاد پله های بعدی علمیات.
6- اجرای پوشش شاتکریت نهایی پس از اتمام آخرین مرحله حفاری.

اصول طراحی نیلینگ (nailing)
مراحل طراحی سیستم نیلینگ مطابق زیر است:
• هندسه سازه مشخص گردد.
• عمق و زاویه شیب خاکبرداری مشخص گردد.
• بارگذاری و سربار بارهای وارده به Nail و موقعیت سطح افزایش تخمین زده شود.
• انتخاب نوع آرماتور شامل: سطح مقطع، طول و فاصله از یکدیگر و در هر تراز مقاومت موضعی آنها تضمین گردد تا مقاومت از نظر استحکام و ظرفیت چسبندگی برای تحمل نیروها تخمین زده شده و با ضریب اطمینان مناسب و قابل قبول کنترل شوند.
• پایداری کل سازه نگهدارنده و خاک اطراف آن در زمان حفاری گود و ایجاد پله های حفاری و بررسی و کنترل ضریب اطمینان قابل قبول.

• تخمین نیروهای وارده بر صفحه فولادی Bearing plate
• در نظر گرفتن سطح پیزومتریک آبهای زیر زمینی و لحاظ نمودن سیستم زهکش

اهداف اصلی ایمن سازی جداره های گود با استفاده از سازه های نگهبان عبارتند از : حفظ جان انسانهای خارج و داخل گود ، حفظ اموال خارج و داخل گود و نیز فراهم آوردن شرایط امن و مطمئن برای اجرای کار.

موضوع گودبرداری و طراحی و اجرای سازه های نگهبان در مهندسی عمران دارای گستره وسیعی است و نیاز به بررسی ها و مطالعات و ملاحظات ژئوتکنیکي، سازه ای ، مواد و مصالح، تکنولوژیکی و اجرایی و اقتصادی و اجتماعی دارد. در نتیجه می توان گفت که انتخاب روش مناسب بستگی به جمیع شرایط تأثیرگذار دارد و می توان در شرایط مختلف، به صورت های گوناگونی باشد. از سوی دیگر، تئوری ها و روش های اجرایی گود برداری و سازه های نگهبان، هم مبتنی بر اصول تئوریک و هم متأثر از ملاحظات اجرایی و تجربی، توأماً است.

پایدارسازی جداره های گودبرداری به صورتها و روشهای مختلفی صورت می گیرد که از جمله آنها به روشهای : مهار سازی (anchorge) ، دوخت به پشت (tie back) ، دیواره دیافراگمی (diaphragm wall) ، مهار متقابل (reciprocal support) ، اجرای شمع (piling) ، سپر کوبی (sheet piling) ، و اجرای خرپا (truss construction) اشاره نمود.

یکی از مسائل مهم در ساخت و سازه‌های شهری، ایجاد پایداری‌ مناسب در هنگام تخریب،گودبرداری و اجرای سازه‌ی نگهبان است. عدم رعایت مسائل فنی و ایمنی درتخریب، گودبرداری و ساخت سازه‌های نگهبان باعث تخریب برخی ساختمان‌های مجاور گودبرداری در ساخت و ساز‌های شهری شد‌ه‌است. یکی از متداول‌ترین انواع سازه‌های نگهبان، “دیوار‌های توکار” است. در این نوع سازه‌ی نگهبان نیروی فعال خاک به یک دیوار نازک منتقل می‌گردد و دیوار از طریق ستون‌هایی که در فواصل معینی در آن قرار دارد، نیرو‌ها را به مهاربند، دستک و پشت‌بند منتقل می‌کند. تکیه‌گاه مهاربند که در خاک قرار دارد به کمک نیروهای رانش مقاوم خاک، در برابر نیروهای مهاربند و در نتیجه نیروهای فعال خاک وارد بر دیواره‌ی مقابله می‌نماید. معمولاً دیوارها از جنس بتن مسلح، صفحه‌های فلزی یا الوارمی‌باشند

برای پایدار نمودن دیواره‌ی گودبرداری‌ها در مناطق شهری از انواع عناصر ساختمانی که ازترکیب خاک و سنگ تشکیل یافته‌اند، دیوار‌ها و سیستم‌های نگهبان ساخته می‌شود که اصطلاحاً “سازه‌ی نگهبان” نامیده می‌شود. در تخریب، گودبرداری‌و اجرای سازه‌های نگهبان، یکی از مهمترین نکات لازم حفظ ایمنی کارگاه است.

سازه‌های نگهبان مشتمل بر سه نوع هستند که “دیوار‌های نگهبان وزنی"، “دیوار‌های توکار” و “سازه‌های نگهبان ترکیبی” نامیده می‌شوند.

 سازه‌های نگهبان با عناصر “دیوار توکار” و پشت بند خرپای فلزی

این سازه ها متشکل از یک دیوار بتن مسلح است که در فواصل مشخصی در درون آن یک ستون فلزی یا بتنی قراردارد و شبکه‌ی آرماتور‌های دیوار بتن مسلح به نحو مطلوبی در درون ستون‌های بتنی مهار و یا به ستون فلزی جوش شده ‌است. ستون‌ها در فواصل قائم مناسب بوسیله‌ی تیر‌های بتنی یا فلزی به‌هم متصل شد‌ه‌اند. دیوار به وسیله‌ی پشت بند خرپایی درداخل خاک مهارشده و نیرو‌های فعال خاک وارد برسازه‌ی نگهبان توسط نیروی رانش مقاوم خاک، تحمل می‌شود. پشت بند‌های خرپایی در فواصل قائم مناسب توسط عناصر افقی و ضربدری به یکدیگر متصل می‌گردند تا از حرکت جانبی یا کمانش صفحه‌ای آن‌ها جلوگیری به عمل آید.

سازه‌ی نگهبان و عناصر ساز‌های آن

1-   شمع زیر ستون،

2-   شمع تأمین کننده رانش مقاوم خاک،

3-   ستون خرپای پشت بند،

4-  خرپای سازه‌ی نگهبان،

5-    چاه آب یا فاضلاب ساختمان مجاور،

6-  دیوار توکار،

7- دیوار مقاوم کننده ساختمان مجاور،

8- دیوار مرزی ساختمان مجاور،

9- شمع‌های انتقال نیروی سقف به کف،

10- عمق گودبرداری،

11-فاصله توقف گودبرداری،

12- عنصر ضربدری کاهش دهنده طول کمانش جانبی خرپا،

13- تکیه گاه تأمین کننده رانش مقاوم خاک،

14- عنصر کاهش دهنده‌ی طول کمانش جانبی خرپا،

15- دیواره‌ی گودبرداری،

16- چاه تعبییه شده جهت نصب ستون‌های پشت بند،

17- ساختمان مجاور

الف) پلان سازه نگهبان

ب) نمای سازه نگهبان

ساختمان‌های مصالح بنایی فاقد عناصر مناسب مقاوم در برابر زلزله

منظور از ساختمان‌های مصالح بنّایی ،ساختمان‌هایی است که ‌ازمصالح سنگی یا آجری با ملات ماسه سیمان یا ملات دیگری ساخته شده و فاقد کلاف‌های افقی و قائم بوده و مصالح آجر و ملات استفاده شده درآن دارای مشخصات فنی مناسب نبوده، بعضاً دارای سقف دیافراگم صلب یکپارچه نیز نیست. علاوه برآن به دلیل قدمت زیاد، مصالح استفاده شده در آن دچار پوسیدگی، فرسایش و هوازدگی شده‌است. معمولاً اینگونه ساختمان‌ها دارای دیوارنسبی مناسبی نبوده و ازشالوده منسجم وکافی نیز بهرمند نیستند. دراینگونه ساختمان‌ها سیستم فاضلاب بصورت چاه جذبی بوده و به صورت یک یا دو طبقه ساخته شد‌ه‌اند. دربرخی موارد بخشی از دیوار‌های مرزی این ساختمان‌ها با ساختمان‌های ساختگاه پروژه مشترک بوده و یا دارای ضخامت کم و یا بازشو‌های بزرگ می‌باشد.

گودبرداری در یک تعریف کلی ، در مناطق باز ، یعنی پایین رفتن از سطح زمین و در مناطق مسکونی ، یعنی پایین رفتن از زیر تراز پی خانه های همجوار.

بنا به تعریف مهندسی نیز، به هرگونه حفاری و خاکبرداری در تراز پایین تر از سطح زمین یا تراز پایین تر از زیر پی ساختمان مجاور گودبرداری گفته می شود یا به عبارت دیگر به هرگونه حفاری و خاکبرداری در تراز پایین تر از سطح زمین یا تراز پایین تر از زیر پی ساختمان مجاور گودبرداری گفته می شود

امروزه به دلیل افزایش روز افزون احداث سازه های بلند و نیاز به پارکینگ در طبقات پایین تر از سطح زمین در این ساختمان ها ، تعداد گودبرداری ها به خصوص گود برداری های عمیق و نیمه عمیق رو به افزایش است.

انواع گودبرداری

گودبرداری بر اساس نوع منطقه دو نوع است:

در مناطق باز ، یعنی پایین رفتن از سطح زمین 

در مناطق مسکونی ، یعنی پایین رفتن از زیر تراز پی خانه های همجوار

گودها به دو گروه کلی تقسیم می‌شوند‌

حفاظت شده یا مهاربندی شده

حفاظت نشده یا مهاربندی نشده

باید توجه داشت در گودبرداری‌های حفاظت نشده پایداری شیب‌ها یا جداره‌های قائم گودبرداری‌ها، صرفاً توسط شرایط مکانیکی خاک تامین می‌شوند.

خطرات موجود در حفاری و گودبرداری

ریزش دیواره‌ها و سقوط آوار ( مهمترین و پر ریسك‌ترین خطر در محیط‌های حفاری و گودبرداری است)

خفگی ناشی از كمبود اكسیژن

خطرات ناشی از برخورد و ایجاد صدمات به تاسیسات زیر زمینی همانند گاز، برق ،آب و …

مسمومیت ناشی از استنشاق بخارات و گازهای سمی

سقوط از ارتفاع

اهداف اصلی ایمن سازی گودبرداری

حفظ جان انسان های داخل و خارج از گود‌

حفظ اموال داخل و خارج از گود‌

فراهم آوردن شرایط ایمن و مطمئن برای اجرای كار ‌

علت انجام  عملیات گودبرداری چیست؟
امروزه به دلیل افزایش روز افزون احداث سازه های بلند و نیاز به پارکینگ در طبقات پایین تر از سطح زمین در این ساختمان ها ، تعداد گود برداری ها به خصوص گود برداری های عمیق و نیمه عمیق رو به افزایش است.

گودبرداری به چند منظور انجام می‌شود، که از دلایل اصلی آن می‌توان به رسیدن عمق و خاک سفت (خاک بکر) اشاره کرد، همچنین گودبرداری در زمین های انجام  می شود که باید تمام یا قسمتی از ساختمان پایین تر از سطح طبیعی زمین احداث شود که گاهی ممکن است عمق گودبرداری بنابر جنس زمین به چندین متر برسد .

قبل از گودبرداری باید به مطالب زیر توجه کرد :
ـ اگر عمق خاک برداری بیش از ۱۲۰ سانتی متر باشد باید دیوارهای مجاور را مستحکم.کرد.
ـ برای جلو گیری از بروز خطرها نظیر پرتاب سنگ و سقوط آزاد و … باید اطراف محل اطراف محل حفاری راحصارکشی کرد.
ـ در گود هایی که عمق آنها بیش از ۱ متر است نباید کارگر در محل کار به تنهایی کارکند .
ـ هنگامی که گود برداری در مجاورت  خطوط  راه  آهن و  بزرگراهها یا مراکزی که تولید ارتعاش می کنند انجام گیرد، باید تدابیر احتیاطی برای جلوگیری از ریزش به عمل آید.
ـ مصا لح حاصل از گو دبرداری نباید  در پیاده رو ها انباشته شوند .
ـ معابر عمومی مجاور گودبرداری باید دارای نرده و حفاظ مطمئنی باشند .
ـ درحفاری های عمیق باید هنگام روز از پرچم قرمز و شب ها به وسیله چراغ های خطر عابرین و رانندگان را متوجه ساخت.

- هشدار‌های كافی در خصوص خطرات ناشی از تخریب به ساكنین ساختمان‌های مجاور داده شود و تمهیدات لازم درخصوص عدم سكونت در فواصل نزدیك مرز گودبرداری را بر ایشان فراهم نمود.

- حتی المقدور مكان دیگری را برای سكونت ساكنین ساختمان‌های مجاور پیش بینی و آنجا را خالی از سكنه نمود. همچنین لوازم و وسایل ارزشمند و سنگین را تخلیه یا به قسمت‌های دیگر ساختمان كه فاصله كافی از مرز گودبرداری دارد منتقل شود.

- با كسب مجوز از مراجع ذیربط تابلو‌های هشدار دهنده لازم برای عدم عبور عابرین و عدم پارك یا عبور خودرو در اطراف محوطه گودبرداری را در مكان‌های مناسب نصب كرد.

 - در ساختمان‌های مجاور بررسی‌های لازم در خصوص احتمال نشست‌، ایجاد ترك‌، حركت دیوار‌های مرزی‌، تغییرشكل چارچوب در‌ها و پنجره‌ها و یا ریزش سقف به عمل آید و در صورت نیاز دیوار‌های جدید از سمت داخل ساختمان در كنار دیوار مرزی‌، مقاوم سازی دیوار از طریق اجرای دیوار بتن مسلح و پلاستر سیمانی‌، اجرای دیوار پركننده در بازشو‌های دیوار مرزی‌، بندكشی دیوار‌های مرزی و نصب شمع‌های مناسب زیر تیر‌های سقف در مكان‌های مناسب در داخل ساختمان مجاور به اجرا در آید.

- قبل از انجام گودبرداری باید حتی المقدور تمامی چاه‌های فاضلاب واقع در ساختمان‌های مجاور شناسایی شود. چنانچه فاصله چاه‌های موجود از مرز گودبرداری كمتر از عمق نهایی گودبرداری است و تراز آب چاه‌ها بالاتر از تراز نهایی كف گودبرداری است‌، نسبت به تخلیه چاه و جلوگیری از ریختن مجدد آب به درون آن‌ها اقدام نمود. چاه‌های فاضلاب واقع دراین فاصله باید با مصالح مناسب پر و در فاصله دورتر چاه‌های جدید حفر و مسیر لوله‌های فاضلاب منتهی به چاه‌های پر شده مسدود و سیستم جدید انتقال فاضلاب اجرا و فاضلاب به چاه‌های جدید منتقل شود.

- باغچه‌های ساختمان مجاور شناسایی و راهكار مناسب برای جلوگیری از آبیاری غرقابی آن‌ها پیدا شود.

- كانال‌ها‌، جداول‌، آبرو‌ها و تأسیسات انتقال آب و فاضلاب كنار معابر مجاور گودبرداری شناسایی و چنانچه احتمال ریزش آب به درون دیوار گودبرداری وجود دارد با ایجاد عایق مناسب آب بند شوند.

رعایت نکردن مقررات قانونی در گودبرداری، صدمه به ساختمان‌های اطراف و ایجاد حوادث ناگوار برای افراد، بخشی از مخاطراتی است که در گودبرداری‌های غیراصولی می‌تواند ایجاد شود. خساراتی که در پی هر گودبرداری غیراصولی ایجاد می‌شود، نیازمند تشکیل پرونده و طرح دعوا در مراجع حقوقی و قضایی است و از این منظر، باید مشخص شود، چه عواملی در بروز این خسارت نقش داشته‌اند.

از نظر تعريف قانوني، گودبرداري به هرگونه حفاري و خاک‌برداری در تراز پایین‌تر از سطح طبيعي زمين يا در تراز پایین‌تر از زير پي ساختمان مجاور اطلاق می‌شود. به طور اصولي، اجراي هر پروژه ساختماني، با مرحله گودبرداري و پي‌كني آغاز مي‌شود، زیرا پي ساختمان مهمترين ركن هر ساختمان است و اگر پي ساختمان كه آجر اول است، به درستي گذاشته نشود، اين ساختمان از ايمني و استحكام لازم برخوردار نبوده و اصطلاحا «تا ثريا مي‌رود ديوار كج!»

بر اساس دستورالعمل اجرایی گودبرداری‌هاي ساختماني كه در سال 92 در كميته ملي مقررات ساختمان تصويب و از ابتداي خرداد 92 براي اجرا به شهرداري‌هاي سراسر كشور ابلاغ شد، در اجراي يك گودبرداري اصولي، اشخاص مختلفي داراي نقش و مسئوليت هستند و چنانچه در هر يك از مراحل گودبرداري، حادثه يا مشكلي ايجاد شود، هر يك از اين افراد به تناسب مسئوليت و اهمال احتمالي، بايد پاسخگوي جبران زيان وارده باشند. به طور كلي مالك ساختمان، مهندس طراح، مهندس مجري و مهندس ناظر چهار شخصيت اصلي در اجراي يك گودبرداري اصولي هستند كه اگر هر یک از اينها وظايف خود را به درستي انجام ندهد، مي‌تواند منجر به بروز حادثه‌اي تلخ شود.

مسئوليت مالك ساختمان در گودبرداری ها

مالك ساختمان براي آغاز هر پروژه عمراني ابتدا بايد نسبت به اخذ مجوزهاي لازم از شهرداري محل پروژه اقدام كرده و سپس بر اساس بندهای 1، 2 و 4 از مبحث دوم مقررات ملی ساختمان موظف‌ است، عمليات اجرایی ساختمان را به مهندسين داراي پروانه اشتغال به کار در زمینه اجرا واگذار كند. 

همچنين بر اساس ماده 4 دستورالعمل اجرايي گودبرداري، كارفرما بايد ضمن دريافت مشخصات فني املاك مجاور، آن را در اختيار مجري قرار داده و در صورتي كه گودبرداري باعث سرايت خطر به خارج از محدوده پروژه مي‌شود، امكانات و تجهيزات لازم براي ايمن سازي گودبرداري را به مجري ارایه كند. چنانچه گودبرداري بسيار عميق بوده يا داراي خطر زياد يا بسيار زياد باشد، مالك موظف است در قراردادي با يكي از شركت‌هاي  خدمات فني آزمايشگاهي ژئوتكنيك، تهيه گزارش‌ها و نقشه‌هاي موضوعي را به اين شركت‌ها واگذار كند.

مسئوليت‌هاي مجری گودبرداري

سازنده (مجري) بر اساس ماده 3 دستورالعمل اجرايي گودبرداري بايد داراي پروانه اشتغال به کار اجراي ساختمان از وزارت راه و شهرسازي باشد و در صورتي كه گودبرداري با خطر زياد يا خطر بسيار باشد بر اساس ماده 6 همان دستورالعمل بايد از شخص حقوقي (شركت‌هاي پيمانكار ساختماني) استفاده شود. مجري گودبرداري موظف است با به کار گرفتن کارکنان واجد صلاحيت، ايمن کردن محيط کار و مصون و محفوظ كردن سلامت و بهداشت کليه کارگراني كه در كارگاه مشغول به كار هستند، اقدام به اجراي پروژه كند. 

همچنين مصون و محفوظ كردن سلامت و بهداشت کليه افرادی که در مجاورت يا نزديکي (تا شعاع مؤثر) کارگاه ساختماني هستند يا عبور و مرور، فعاليت يا زندگي می‌کنند، بر عهده مجري است. بر اساس بندهای 1، 2 و 12 مبحث دوازدهم از مقررات ملي ساختمان «تجهيزات و مصالح ساختماني بايد در جایی قرار داده شوند که حوادثي برای عابران، خودروها، تأسیسات عمومي، ساختمان‌ها و… به وجود نياورند…». حفاظت و مراقبت  از ابنيه، خودروها، تأسیسات، تجهيزات و نظایر آن در داخل يا مجاورت کارگاه ساختماني بخشي ديگر از وظايف مهندس يا شركت سازنده است.

البته مجري بايد قبل از اقدام به کار «گزارش بررسي وضعيت ساختمان‌های مجاور» را که توسط مهندس طراح تهيه شده است را کنترل و در صورت وجود اشکال يا ايراد جهت رفع آن جلسه‌ای با مهندس طراح و مهندس ناظر برگزار كند.

مسئوليت‌هاي مهندس طراح

كليه طرح‌های ساختماني و نقشه‌ها و مدارک فني آن از جمله معماري، سازه و…  بايد توسط طراح و در حدود صلاحيتي که در زمینه طراحي داراست، صورت گيرد.

طراح يا محاسب سازه ساختمان، شخصي شاغل به کار در دفتر مهندسي يا يك شركت طراحي ساختمان است که بر اساس پروانه اشتغال به کار مهندسي مسئوليت كار را بر عهده گرفته و بايد پيش از آغاز كار، از محل ملک بازديد كرده و از وضعيت و موقعيت محوطه از لحاظ موارد مؤثر در تعيين کليت سامانه‌های سازه و محاسبات فني ذی‌ربط اطلاع پيدا كند. طراح همچنين بايد گزارش بررسي وضعيت ساختمان‌های مجاور را به مهندس مجري ارایه كند.

 مسئوليت‌هاي مهندس ناظر

همان گونه كه از اسم مهندس ناظر مشخص است، ناظر شخص حقيقي يا حقوقي است كه بر اجراي صحيح عمليات ساختماني نظارت می‌کند. ناظر بايد بر عمليات گودبرداري نظارت متناوب داشته و به ازای هر مرحله گودبرداري يا حداکثر هر سه متر عمق گودبرداري اقدام به ارایه گزارش‌های وضعيت گودبرداري به شهرداري كند و در صورت مشاهده موارد تخلف از ناحيه عوامل اجرايي در حین کار، موظف است علاوه بر تذکر کتبی به مجري موارد تخلف را به شهرداري و سازمان نظام‌مهندسی اعلام کند.

مسئوليت نهادهاي قانوني در گودبرداري‌ها

علاوه بر مسئوليت‌هاي ذكرشده در بالا، شهرداري‌ها، سازمان نظام مهندسي و ادارات راه و شهرسازي سراسر كشور از نظر صدور مجوز ساخت، ارایه مجوز به مهندسان و شركت‌هاي واجد صلاحيت و نظارت بر نقشه‌ها و پيشرفت كار، مسئوليت‌هايي را بر عهده دارند.

جبران خسارت‌ ناشي از گودبرداري‌هاي غير اصولي

پس از بيان مسئوليت‌هاي ابتدايي افراد در اجراي يك گودبرداري اصولي،‌ حال اگر اجراي اصولي يا غير اصولي گودبرداري‌ منجر به وقوع حادثه، بروز خسارت يا آسيب جاني شود، چه كسي مسئول جبران آن است؟
در هر مرحله از گودبرداري اشخاص حقيقي و حقوقي متعددي با مسئولیت‌ها و نقش‌هاي مشخص حضور دارند. پيگيري خسارت وارده در نتيجه گودبرداري از دو طريق قابل پيگيري است که نخست شامل دادگاه و مراجع قضايي و دوم شوراي انتظامي سازمان نظام مهندسي ساختمان می‌شود.

الف) مراجعه به دادگاه: هر كه در نتيجه اجراي يك پروژه ساختماني از جمله گودبرداري دچار خسارت شود، مي‌تواند با ارایه دادخواست به دادگاه جبران خسارت وارده را طلب كند. طبق ماده يك قانون مسئوليت مدني مصوب 1339 «هركس بدون مجوز قانوني عمدا يا در نتيجه بي‌احتياطي به جان يا سلامتي يا مال يا آزادي يا حيثيت يا شهرت تجارتي يا به هر حق ديگر كه به موجب قانون براي افراد ايجاد شده است، لطمه‌اي وارد كند كه موجب ضرر مادي يا معنوي ديگري شود مسئول جبران خسارت ناشي از عمل خود است.» و طبق ماده 2 همين قانون دادگاه با بررسي موضوع و تعيين ميزان خسارت راي به جبران خسارت اعم از مادي يا معنوي توسط واردكننده زيان خواهد داد. 

همچنين بر اساس قانون مدني، گودبرداري در زمره عملیات‌های خطرناک است که کوچک‌ترین بی‌احتیاطی و قصور می‌تواند باعث بروز خسارت‌های هنگفتي به املاک مجاور، عابران، وسايل نقليه و…شود لذا با استناد به ماده 333 قانون مدني كه حاکي از مسئول بودن مالک نسبت به خسارات وارده از خرابي بنا است، مي‌توان مالك را در خسارت‌هاي وارده مسئول دانست.

ب) مراجعه به شوراي انتظامي: اگر خسارت در نتيجه اهمال مهندس اجرا يا طراح باشد، امكان طرح موضوع از سوي شوراي انتظامي سازمان نظام مهندسي نيز قابل پيگيري است. 

طبق قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب 1374، هر كدام از  واحدهای نظام مهندسي استان‌ها داراي يك شوراي انتظامي است. بر اساس ماده 85 همين قانون، وظيفه اين شورا رسيدگي به شكايات و دعاوي اشخاص حقيقي و حقوقي درباره تخلفات حرفه‌اي، انضباطي و انتظامي مهندسان و كاردان‌هاي فني عضو نظام مهندسي يا دارندگان پروانه اشتغال است. بر همين اساس، فرد زيان‌ديده از حادثه گودبرداري غيراصولي مي‌تواند با در دست داشتن مستندات لازم نسبت به مهندس ناظر ملك مجاور كه سبب تخريب شده است، شكايت مطرح كند. شوراي انتظامي موظف است بر اساس تكليف قانوني موضوع را بررسي و مهندس ناظر را به جهت غفلت، اهمال، اشتباه يا تقصير و … محكوم كند. بديهي است شوراي انتظامي فقط در راستاي تخلف مهندس مربوطه موضوع را بررسي كرده و مجازات تعيين‌شده نيز صرفا از باب تخلف فردي بوده كه ممكن است از اخطار و درج در پرونده تا تقليل و تنزل پروانه و تعليق پروانه را شامل شود.

به منظور جلوگیری از موارد ذکر شده لازمست از قبل از شروع عملیات گودبرداری از روش های نگهداری و مهار بندی جانبی استفاده شود تا در محیطی پایدار و ایمن بتوان عملیات را ادامه داد. در این راستا سیستم های حفاظت جانبی بطور کلی شامل موار زیر تقسیم بندی می شوند:

جداره های مهاربندی شده توسط المان های افقی و مایل (Braced wall using wale struts)
جداره های مهاربندی شده توسط المان های کششی (Soldier beam& lagging)
جداره های مهاربندی شده توسط سپر کوبی (Braced sheet pile)
جداره های مهاربندی شده توسط شمع های درجا (Bored pile walls)
جداره های مهار بندی شده توسط دیوار دیافراگمی (Diaphragm walls-Slurry wall)
جداره های مهاربندی شده توسط نیلینگ (Soil nailing)

روش های متداول مهار بندی گود

مهار بندی جداره ها توسط المان های پشت بندهای افقی و مایل (Braced wall using wale struts)
این روش ساده برای نگهداری و حفاظت جداره های حاصل از گودبرداری و برای جلوگیری از تغییر مکان های جانبی در گودهایی با عرض کم در محیط های شهری استفاده می شود از معایب این روش اتلاف قابل توجهی از فضای کاری داخل گود و محدودیت در بکارگیری ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز و همچنین افزایش ریسک برخورد با المان ها و به مخاطره انداختن آنها می باشد.

مهاربندی توسط المان های کششی (Soldier beam& lagging)
از این روش بعنوان روش متداول در پایدار سازی موقت گود در مناطق شهری استفاده می گردد. در این روش از پروفیل های معمول فولادی بصورت ستونهای پیوسته که درون خاک فرو برده می شوند استفاده می گردد که تا عمق کف گود اجرا خواهند شد. فاصله بین المان ها بین 2 الی 4 متر می باشد بطوریکه بتوان فضای بین آنها را با الوارهای چوبی (لارده چینی) پرنمود. در این روش از مهارهای کششی به منظور حفاظت جانبی گود استفاده می شود و اتصال ما بین ستونها توسط میل مهارها و جوشکاری انجام می شود.

مهاربندی توسط سپر کوبی (Braced sheet pile)
در این روش صفحات فلزی Sheet pile داخل خاک و جداره گود توسط چکش پنوماتیک و با استفاده از لرزش کوبیده می شوند و با انواع اتصالات بین خود به یکدیگر متصل شده و یک جداره پیوسته را تشکیل می دهند از مزایای این روش راحتی در کوبیدن ـ نصب و بیرون کشیدن آنها به دیگر روش ها برتری داشته و مصالح آن مجددا قابل استفاده در پروژه های دیگر می باشد، همچنین در این روش به المانهای افقی و مایل کمتری نیاز می باشد.
بنابراین محدودیت های اشغال فضای داخل گود کمتر وجود دارد. لیکن از جمله معایب این روش وابستگی به نصب سپرهای فلزی می باشند که در محیط های شهری بدلیل وجود تاسیسات زیربنایی شهری و ایجاد لرزش و صدای ناشی از کوبش سپرها محدودیت هایی را بوجود می آورد. همچنین کوبیدن سپرها در زمین های سنگی و یا خاک های بسیار متراکم به سختی انجام پذیر است و در زمین های با شرایط بالا با محدودیت مواجهه می گردد.

مهار بندی توسط شمع های درجا (Bored pile walls)
یکی از روشهای متداول در پایداری و حفاظت جداره ها با شرایط متنوع اعم از زمین سخت و سست و نرم استفاده از شمع های درجا می باشد و در برخی موارد علاوه بر ایفای نقش حفاظت جانبی نقش آب بندی را نیز انجام می دهد و همواره درصورت نیاز بار قائم نیز تحمل می کند. مهار بندی جداره ها توسط شمع های درجا در موارد زیر بعنوان گزینه برتر برای سیستم های حفاظت جانبی گود مطرح می باشند:
- در مواردیکه امکان اجرای سپر فولادی (کوبیدن و نصب) وجود ندارد و یا سختی و تراکم زمین بیش از حد توان سپر کوبی و با دشواری زیادی مواجهه می باشد.
- در شرایطی که بدلیل وجود آبهای زیر زمینی و بالا بودن سطح آن نیاز به آب بند بودن جداره می باشد.
- در مواردیکه امکان ایجاد مهارهای جانبی (کششی) در زیر ساختمان های مجاور ناشی از گودبرداری وجود ندارد و یا در تلاقی با تاسیسات زیر بنایی شهری و مستحدثات زیرزمینی (تونل) باشد.
- در مواقعیکه امکان استفاده از سیستم حفاظت گود بعنوان بخشی از سازه اصلی و باربری وجود داشته باشد.

روشهای مختلف برای اجرای تکنیک های شمع های درجا ریز وجود دارد و متداولترین آنها عبارتند از:
الف) اجرای دیوار محافظت پیوسته (آب بند)
ب) اجرای دیوار محافظت ناپیوسته

الف) اجرای دیوار محافظ پیوسته (آب بند)
دراین روش ابتدا شمع هایی با بتن پلاستیک یک در میان حفاری و اجرا می گردد و سپس با رعایت هم پوشانی شمع های اصلی و سازه ای با رعایت احداث جداره زنجیره ای و پیوسته اجرا می گردد.

ب) اجرای دیوار محافظت ناپیوسته 
در مواردیکه توده خاک و سنگ دارای چسبندگی زیاد بوده و سطح آبهای زیر پایین بوده می توان از شمع های درجا ریز ناپیوسته و با فاصله استفاده نمود. در این روش بدلیل چسبندگی بین دانه ها خاک بین شمع ها با وجود پدیده قوس خوردگی پایداری جانبی وجود دارد . با در نظر گرفتن شرایط و پارامترهای ژئوتکنیکی خاک معمولا حداکثر فاصله محور تا محور شمع های اصلی 2 برابر قطر شمع ها می باشد همچنین در این روش پایداری در برابر نیروهای جانبی نیز مدنظر قرار می گیرد این روش در پایداری های کوتاه مدت کارایی داشته و در اثر مرور زمین احتمال هوازدگی بین شمع ها وجود دارد و در دراز مدت نیز تغییر مشخصات خاک و برخی از پارامترهای آن مانند از دست دادن آب و یا حالت اشباع پیدا نمودن آن باعث ریزش خاک بین شمع ها شده و برای جلوگیری از آن می توان از بتن پاشی (شاتکریت) و با بستن مش پوشش لازم را جهت پایداری ایجاد نمود.

مهار بندی توسط دیوار دیافراگمی (Diaphragm walls-Slurry wall)
یکی دیگر از روشهای محافظت از جداره گود احداث دیوار دیافراگمی و یا دیوار دوغابی Slurry Wall می باشد. در این روش ابتدا توسط دستگاه های گراب متناسب با شرایط زمین حفاری قسمتی از دیوار انجام می شود و همزمان با حفاری جهت پایداری جداره دیواره حفاری شده و جلوگیری از ریزشهای موضعی از دوغاب بنتونیت استفاده می شود تشکیل کیک بنتونیت در داخل دیواره حفاری شده و نفوذ در لایه های دانه ای جداره باعث می گردد جداره همواره پایدار بماند و سپس بلافاصله پس از رسیدن به عمق مورد نظر آرماتور گذاری شده و در نهایت بتن ریزی می گردد. این روش در زیر هسته سدهای خاکی نیز کاربرد بسیار دارد و از هرگونه نشتی را جلوگیری می نماید. استفاده از این تکنیک در مناطق شهری نیز با محدودیت های نظیر استفاده از روش مهار بندی افقی و مایل و المانهای کششی دارا می باشد.

جداره های مهاربندی شده توسط نیلینگ (Soil nailing)
این روش از حدود سه ده اخیر آغاز شده و تاکنون نیز بعنوان یک تکنیک برای پایداری ترانشه ها و حفاظت گود با انعطاف پذیری بالا استفاده می گردد.

روش اجرای نیلینگ (nailing)
تئوری استفاده از روش نیلینگ بر مبنای مسلح کردن و مقاوم نمودن توده خاک با استفاده از دوختن توده خاک توسط مهارهای کششی فولادی Nail با فواصل نزدیک به یکدیگر می باشد.
استفاده از این روش موجب:
1- افزایش مقاومت برشی توده خاک می گردد.
2- محدود نمودن و تحت کنترل در آوردن تغییر مکانهای خاک در اثر افزایش مقاومت برشی در سطح لغزش Slid بدلیل افزایش نیروی قائم می شود. 
3- باعث کاهش نیروی لغزش در سطح گسیختگی و لغزشی می شود.
باید توجه داشت کلیه سطوح ترانشه های حفاری شده که توسط نیلینگ بایستی مسلح شوندبا استفاده از شبکه مش و شاتکریت ابتدا حفاظت شده و سپس سیستم نیلینگ روی آنها اجرا می شوند.
کاربرد نیلینگ در پروژه های عمرانی
1- پایداری ترانشه ها در احداث بزرگراه ها و راه آهن ها.
2- پایداری جداره تونلها وسازه های زیر زمینی.
3- پایدار سازی و حفاظت گود در سازه های مناطق شهری، ساختمانهای مجاور گود، ایستگاه های زیر زمینی مترو و…
4- پایدار سازی کوله های مجاور پل ها در زمین های سست و ریزشی.

مهار کششی نیلینگ معمولا از آرماتورهای فولادی با قطر 20 الی 40 میلیمتر و با حدتسلیم 420 الی 500 نیوتن بر میلیمتر مربع استفاده می شوند که درون یک چال حفاری شده با قطر 76 الی 150 میلیمتر قرارگرفته و دور آن درون چال تزریق می گردد. فواصل بین مهارهای کششی در حدود 1 الی 2 متر می باشد و طول آنها نیز در حدود 70 الی 100 درصد ارتفاع گود می باشد و حداقل شیب نسبت به افق حدودا 15 درجه می باشد.
باید توجه داشت که رویه شاتکریت شده روی ترانشه های حفاری شده نقش سازه ای نداشته اما می توان جهت اطمینان برای پایداری موقت خاک بین مهارها استفاده نمود.

مراحل اجرای سیستم نیلینگ (nailing)
مطابق با شکل مراحل اجرای نیلینگ بصورت شماتیک نشان داده شده است .
1- گودبرداری در مرحله اول ترانشه و یا گود و ایجاد پله بعدی عملیات.
2- حفاری چال جهت نصب مهار کششی Nail.
3- قراردادن آرماتور داخل چال و تزریق چال.
4- اجرای سیستم زهکشی و اجرای شاتکریت جداره و نصب ضخامت فولادی.
5- گودبرداری مرحله بعدی ترانشه و یا گود و ایجاد پله های بعدی علمیات.
6- اجرای پوشش شاتکریت نهایی پس از اتمام آخرین مرحله حفاری.

اصول طراحی نیلینگ (nailing)
مراحل طراحی سیستم نیلینگ مطابق زیر است:
• هندسه سازه مشخص گردد.
• عمق و زاویه شیب خاکبرداری مشخص گردد.
• بارگذاری و سربار بارهای وارده به Nail و موقعیت سطح افزایش تخمین زده شود.
• انتخاب نوع آرماتور شامل: سطح مقطع، طول و فاصله از یکدیگر و در هر تراز مقاومت موضعی آنها تضمین گردد تا مقاومت از نظر استحکام و ظرفیت چسبندگی برای تحمل نیروها تخمین زده شده و با ضریب اطمینان مناسب و قابل قبول کنترل شوند.
• پایداری کل سازه نگهدارنده و خاک اطراف آن در زمان حفاری گود و ایجاد پله های حفاری و بررسی و کنترل ضریب اطمینان قابل قبول.

• تخمین نیروهای وارده بر صفحه فولادی Bearing plate
• در نظر گرفتن سطح پیزومتریک آبهای زیر زمینی و لحاظ نمودن سیستم زهکش

یکی از مهمترین دغدغه ها و نگرانی های مهندسین و دست اندرکاران صنعت ساختمان ، کنترل، هدایت و جلوگیری از نفوذ آب به فونداسیون و دیوارهای حائل در بخش زیر سطحی سازه و همچنین آب بندی مطمئن بام ساختمانهای مختلف (زهکشی و آب بندی سازه ای) می باشد. برهمین اساس استفاده از محصولات نوین ژئوسنتتیکی با قابلیتهای ویژه به عنوان جایگزین مصالح سنتی زهکش و آب بندی مطرح می گردد که بواسطه کیفیت بالا و عملکرد بهینه این نوع محصولات افزایش طول عمر مفید و درپی آن افزایش دوران بهره برداری مفید سازه متصور خواهد بود.

ورود آب به محل گود از دو جهت میتواند به سازه آسیب برساند:

آب نفوذی به گود به تدریج ممکن است به داخل سازه راه پیدا کند و بهره داری از سازه را با مشکل روبرو کند. 
 

 آب نفوذی به بتن به تدریج باعث خوردگی آرماتور بتن و ضعف سازه ای سیستم می شود. 
با توجه به لزوم جلوگیری از خوردگی و رنگ زدگی آرماتورهای بتن مسلح فونداسیون و دیوارهای حائل و نیز ازمحلال بتن که عمدتاً بواسطه تماس با آب یا پساب رخ می دهد ، بکارگیری راهکارهای نوین مهندسی از اهمیت بسزائی برخوردار خواهد بود.

مطابق با استانداردهای معتبر بین المللی ، فونداسیون و بدنه گود تمامی سازه های زیر سطحی که به صورت روزمره توسط نیروی انسانی مورد استفاده قرار می گیرند میبایست در مقابل نفوذ آب و رطوبت محافظت شوند . برهمین اساس اجرای سیستم آب بندی به شکل قنداق (Encapsulation ) در صورت مواجه با تراز بالای آبهای زیر زمینی و حداقل اجرای سیستم آب بندی بر روی بدنه گود در صورت عدم مواجه با تراز بالای آبهای زیر زمینی و جهت جلوگیری از نفوذ آبهای سطحی و زیر سطحی اکیداً توصیه می شود .

همچنین استفاده از محصولات زهکشی ژئوسنتتیکی بویژه هنگام نفوذ آب از سطح دیوارهای گود، بستر مناسب (بدون رواناب) را جهت اجرای سیستم آب بندی مناسب فراهم می آورد.

برهمین اساس و با توجه به ویژگی ها و شرایط خاص هر پروژه یکی از روشهای زیر توصیه می شود :

سیستم آب بندی یک لایه (Single Layer waterproofing) شامل یک لایه ورق ژئوممبرین VLDPE/PVC به همراه 2 لایه ژئوتکستایل نابافته یا یک لایه پوشش عایق بنتونیتی GCL به تنهائی.
سیستم آب بندی 2لایه (Double Layer waterproofing) شامل یک لایه پوشش عایق بنتونیتی GCL + یک لایه سوزنی ژئوتکستایل + یک لایه ورق ژئوممبرین VLDPE/PVC + یک لایه سوزنی ژئوتکستایل در صورت مواجه با نفوذ آبهای سطحی و زیر سطحی از سطوح بدنه گود اجرای سیستم ژئوسنتتیکی مکمل زهکشی + آب بندی اکیداً توصیه می شود .
یکی از روشهای نوین در زهکشی گود، استفاده از مصالح ژئودرین Geodrain است که انواع مختلفی دارند. مراحل اجرای سیستم زهکشی با استفاده از این مصالح عبارتند از:

1 -بریدن یا کاور کردن سر نیلینگ یا آرماتورها:
 درصورت وجود نیلینگ و آرماتور باید در ابتدا سطح کف و دیواره ها برای اجرای الیه های PVC و ژئودرین کامال صاف و هموار شود. برای این منظور دو راه حل اساسی توصیه می شود:
الف-کاور کردن سر نیل ها با نرمه ی سیمانی
ب-بریدن سر نیل ها تا حد امکان و استفاده از چند الیه ژئوتکستایل برای پوشاندن آن ها

2اجرای اولین الیه ی ژئوتکستایل:
 الیه ی ژئوتکستایل دو نقش اساسی دارد : برای جلوگیری از
پر شدن خلل و فرج و شبکه بندی زهکش به وسیله ی سنگ ریزه ها و گل و الی و هدایت کننده ی آب به
سمت زهکش ژئوتکستایل با جذب رطوبت ، آب را به سمت الیه ی باالیی  ژئودرین هدایت می کند 

3-اجرای الیه زهکش  ژئودرین:
 جهت هدایت آب به سمت لوله های زهکش و از آنجا انتقال آن بهخارج از محیط کار از الیه های ژئودرین استفاده می شود.

4 -اجرای الیه ی دوم ژئوتکستایل: 
جهت محافظت از ژئوممبران PVC در برابر الیه ی بتن محافظ

5 -اجرای الیه یPVC :
 سطحی که پوشش روی آن نصب می شود، باید عاری از هرگونه نقاط نوک تیز و برنده و باید تقریبا صاف و هموار باشد.سطح باید از یک زیر سازی مستحکم مانند الیه ی شاتکریت و یا دیوار بتنی و یا آجری برخوردار باشد. وجود آب راکد،گل و لجن، برف و رطوبت بیش از حد بر روی سطح مجاز نمی باشد و پوشش در حضور این عوامل نباید گسترده و نصب شود.
در بسیاری از موارد جهت تثبیت خاک پس از گودبرداری از روش نیلینگ و شاتکریت استفاده می گردد. لذا جهت جلوگیری از آسیب فیزیکی به ورق ممبران، می بایست قسمت اضافه سر نیلها بولتها بریده شده، سپس با دو الیه ژئوتکستایل روی بولتها را پوشاند. پس از پهن کردن، ورق ها می بایست در نقاط همپوشانی به یکدیگر جوش داده شوند.
 در جوش ورق های پلیمری از دستگاههای جوش هوای داغ استفاده می گردد. تمام قسمتهایهمپوشانی باید از هر گونه خاک،گرد و غبار ، آب و … عاری باشد.برای جوشکاری ورق های PVC دستگاههای مختلفی وجود دارد که به صورت خودکار ، نیمه خودکار و دستی عمل می کنند. متداول ترین روش جوشکاری استفاده از دستگاه جوش هوای داغ دستی و یک غلتک جهت وارد آوردن فشار به قسمت های حرارت دیده است.

در این روش صفحات فلزی  Sheet pile  داخل خاک و جداره گود توسط چکش پنوما تیک و با استفاده از لرزش کوبیده می شوند و با انواع اتصالات بین خود به یکدیگر متصل شده و یک جداره پیوسته را تشکیل می دهند از مزایای این روش راحتی در کوبیدن ـ نصب و بیرون کشیدن آنها به دیگر روش ها برتری داشته و مصالح آن مجددا قابل استفاده در پروژه های دیگر می باشد، همچنین در این روش به المانهای افقی و مایل کمتری نیاز می باشد.

بنابراین محدودیت های اشغال فضای داخل گود کمتر وجود دارد. لیکن از جمله معایب این روش وابستگی به نصب سپرهای فلزی می باشند که در محیط های شهری بدلیل وجود تاسیسات زیربنایی شهری و ایجاد لرزش و صدای ناشی از کوبش سپرها محدودیت هایی را بوجود می آورد. همچنین کوبیدن سپرها در زمین های سنگی و یا خاک های بسیار متراکم به سختی انجام پذیر است و در زمین های با شرایط بالا با محدودیت مواجهه می گردد..

سپر کوبی معمولا به سه دلیل استفاده میگردد:

جلوگیری از رانش خاک
جلوگیری از نفوذ اب به محل انجام عملیات
جهت مهار دیواره های گودبرداری

 مزایای روش سپر کوبی: 

 سرعت اجرای کار بسیار زیاد است.
 درجه ی ایمنی کار بسیار زیاد است.
 برای اجرای کانالها، به ویژه با طول های زیاد، بسیار مناسب است.

معایب روش سپر کوبی:

 در این روش به دستگاه های سپرکوبی، که به هر حال یک دستگاه ویژه است، نیاز است.
 این روش به نیروهای با تخصص بالاتر، نسبت به روشهای ساده تر، نیاز دارد.
 دستگاه های سپرکوب به جای کافی برای اجرای کار نیاز دارند.
 این روش برای عرض های کم مناسب تر است.

لودر از جمله ماشین آلاتی می باشد که تقریباً در تمامی پروژه های عمرانی  مانند راه سازی  و پروژه های ساختمان سازی به طور وسیع و پر کاربرد از آن استفاده می شود.همین امر اهمیت آشنایی با این ماشین را برای تمامی مهندسان ضروری می کند .تراکتوری که به جامی در جلو مجهز می باشد ،لودر یا تراکتور جامدار نامیده می شود.لودر(loader)به انگلیسی به معنای حمل کننده می باشد.

امروزه لودر توسط شرکت های گوناگون ماشین سازی تولید می شود که از جمله مهمترین آنها عبارت اند از:

کاترپیلای
کوماتسو
ولوو
هیوندای
کاوازاکی
هیتاچی

انواع لودر:

لودرها به سه دسته تقسیم بندی می شوند که عبارت اند از:

لودرهای چرخ زنجیری
لودرهای  چرخ لاستیکی
بکهولودر(back hoe loader)
لودرهای چرخ زنجیری:
به صورت کلی ماشین آلات چرخ زنجیری در عملیات هایی استفاده می شوند که قدرت کششی زیادی مورد نیاز می باشد .از جمله عملیات های که قدرت کشش بالایی نیاز دارند می تواند به موارد ذیل اشاره نمود:

کندن ریشه درختان ،برداشتن کنده درخت ها از مسیر حرکت،برداشتن سطوح سیمانی شکسته شده
عموماً ماشین آلات چرخ زنجیری برای فواصل کوتاه  استفاده می شوند.عملکرد آنها تا فواصل ۵۰۰ فوت(حدود ۱۷ متر) می تواند بسیار خوب باشد.

چرخ لودرها چرخ زنجیری: 

جنس چرخ زنجیری می تواند از پلاستیک و یا فلز باشد.چرخ های زنجیری ساخته شده از فلز معمولاً برای ماشین آلات سنگین خاک برداری مورد استفاده قرار گرفته.چرخ زنجیری های ساخته شده از پلاستیک برای ماشین آلات کوچک خاکبرداری(همچون بابکت ها) مورد استفاده قرار می گیرد.چرخ زنجیری های پلاستیکی عموماً کمترین اختلال را در سطح ایجاد می نمایند.

به صورت کلی لودر های چرخ زنجیری برای کار در زمین های ناهموار بسیار مناسب هستند.لازم به ذکر است چرخ های لودر های چرخ لاستیکی در زمین های سخت و ناهموار ممکن است به شدت آسیب ببیند لذا استفاده از لودرهای چرخ زنجیری در این زمین ها مناسب تر می باشد.ماشین آلات چرخ زنجیری بر انواع آسفالت(به جزء آسفالت محافت شده)آسیب می رساند.به همین امر معمولاً از آنها بر روی آسفالت استفاده نمی شود.

یکی از ایرادات اصلی ماشین آلات چرخ زنجیری سرعت پایین آنها می باشد.سرعت پایین ماشین آلات چرخ زنجیری باعث می شود که در فواصل طولانی راندمان کارشان پایین بیاید.لازم به ذکر است بدانید که ماشین آلات چرخ زنجیری معمولاً توسط تریلر در بین پروژه های مختلف جابه جا شده که علت آن مطالب فوق الذکر می باشد.

لودرهای چرخ لاستیکی:

نمونه ای از لودر چرخ لاستیکی

این لودرها نسبت به لودرهای چرخ زنجیری دارای سرعت بیشتری می باشند.یکی از دیگر مزایای این لودرها آن است که برای جابه جایی نیاز به بارگیری آنها توسط تریلر نمی باشد.این لودر ها معمولاً برای فواصل بیش از ۱۷۰ متر مورد استفاده قرار می گیرند.

این لودر ها همچنین از لحاظ ابعاد گستره بیشتری نسبت به نوع چرخ زنجیری داشته.

معمولاً هزینه هر مترمکعب خاکبرداری با استفاده از لودر چرخ لاستیکی نسبت به لودر چرخ زنجیری پایین تر است و این موضوع به دلیل قیمت پایین تر لودر چرخ لاستیکی و هزینه های مصرفی کمتر آن می باشد.

بکهولودرها:

بکهولور در واقع یک ماشین ترکیبی می باشد که دارای یک لودر در جلو و یک بیل کانال کن در عقب است.این ماشین برای عملیات های گوناگون مورد استفاده قرار گرفته که مهمترین آنها به شرح زیر می باشد:

برای انجام کارها با حجم عملیات کم،پی کنی های سبک،کانالهای کوچک و متوسط جهت لوله گذاری،حمل لوله ها
لایروبی،برداشتن موانع،خاکبرداری های سبک و بارگیری کامیونهای حمل خاک معمولاً به این ماشین همه کاره کارگاه گفته می شود چون گستره زیادی از عملیات ها را انجام می دهد.

همان طور که گفته شد این ماشین یک ماشین ترکیبی می باشد و قادر به انجام کارهایی که لودر و یا بیل مکانیکی می باشد هست.همچنین این ماشین توانایی انجام کار بیل مکانیکی و لودر در خاکهای نرم و خاکهای کشاورزی را نیز داراست.

انواع گوناگون بکهولودر عبارت اند از:

بکهولودر ثابت
بکهولودر گردان
بکهولودر کشویی
بکهولودر ثابت، ماشینی است که دارای بیل، لودر و قابلیت چرخش ۱۸۰ درجه باشد.

بکهولودر گردان قادر به کشویی شدن است و نسبت به سایر انواع بکهولودر کمتر حفر می کند.

بکهولودر گردان می تواند فاقد بخش لودر باشد. زاویه حرکت چرخشی این ماشین ۲۷۰ درجه می باشد.

بکهولودر کشویی در دو نوع موجود می باشد که این دو نوع عبارت اند از:

ﺑﻜﻬﻮﻟﻮدر ﻛﺸﻮﻳﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ
ﺑﻜﻬﻮﻟﻮدر ﻛﺸﻮﻳﻲ ﻫﻴﺪروﻟﻴﻜﻲ
ﺑﻜﻬﻮﻟﻮدر ﻛﺸﻮﻳﻲ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ نوع تکامل یافته بکهولودر ثابت است.از این ماشین اغلب در عملیات های درون شهری استفاده می شود.بکهولودر کشویی هیدرولیکی نمونه کاملتر مدل کشویی مکانیکی است.

از خصوصیات بارز بکهولودر کشویی هیدرولیکی می توان به موارد زیر اشاره نمود:

ﺳﻬﻮﻟﺖ اﻧﺠﺎم ﻛﺸﻮﻳﻲ
ﻋﺪم اﻳﺠﺎد ﺧﺴﺎرت ﺑﻪ ﺳﻄﻮح آﺳﻔﺎﻟﺖ در ﻫﻨﮕﺎم ﻛﺸﺶ ﺑﺮای ﻛﺸﻮﻳﻲ ﺷﺪن. 

موارد استفاده از لودر:

۱-بارگیری ماشین آلات حمل مواد خاکی:
معمولاً با لودر مصالحی همچون شن،ماسه،خاک معمولی و سنگ شکسته ها داخل کامیون و یا سایر وسایل باربر ریخته می شود و آنها را می توان با لودر پر نمود.

استفاده از یک لودر چرخ لاستیکی برای بارگیری کامیون
روش های گوناگونی برای بارگیری سایر ماشین آلات توسط لودر موجود می باشد.

معروف ترین این روش ها عبارت اند از:

 محاسبات سریع در ساختمان - درز انقطاع و ضوابط ستون گذاری
الف:بارگیری به روش V شکل:

این روش رایج ترین و ساده ترین روش بارگیری یک کامیون می باشد.

ب:بارگیری عبوری و یا مرحله ای:

در این روش کامیون ها به تدریج در حین عبور توسط دو یا سه لودر بارگیری می شوند.

ج:بارگیری به روشI شکل:

در صورتی که در روش بارگیری عبوری و یا مرحله ای فقط یک لودر، در اختیار باشد، از این متد ستفاده می شود.

د:بارگیری نوبتی:

این نوع بارگیری بیشتر در مواقعی استفاده می شود که کامیون ها بتوانند در کنار منبع خاکبرداری به صف بایستند.

در اﯾﻦ  روش ﺧﺎﮐﺒﺮداری ﻟﻮدرﻫﺎ ﺑﺎ دو ﺣﺮﮐﺖ ﻋﻤﻞ ﺣﻤﻞ و ﺗﺨﻠﯿﻪ را اﻧﺠﺎم ﻣﯽ دﻫﻨﺪ.

ه:بارگیری به روش Yشکل:

این روش برای بارگیری همزمان دو کامیون انجام می شود. در واقع این روش نوع دیگری از روش V شکل می باشد.

۲-بلند کردن و جابه جای بار:
به وسیله لودر می توان مصالحی چون آجر،بلوک های سیمانی و سفالی را بلند و در محوطه کارگاه جابه جا نمود.

نمونه ای از استفاده از لودر برای جا به جایی مصالح در کارگاه
۳-خاکبرداری:
در عملیات های ساختمانی از لودر برای گودبرداری خاک های سست تا متوسط بسیار استفاده می شود.

لازم به ذکر است که لودر در کندن،جابه جایی خاک ،انباشتن و بارگیری کردن آن نسبت به سایر ماشین آلات سریع تر عمل می کند.

۴-تمیز کردن قشر سطحی زمین کارگاه:
در زمین هایی که خاک آن زیاد سخت نیست و تا حدودی نرم می باشد،از لودر می توان برای کندن و تمیز نمودن محل کار استفاده نمود.

ﺑﺮای ﺑﺮداﺷﺖ ﻧﺎﻫﻤﻮاری ﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺟﺎم ﻟﻮدر ﮐﻤﯽ ﺑﻪ ﻃﺮف زﻣﯿﻦ ﺷﯿﺐ ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ به این علت که ناﻫﻤﻮاری ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﺧﻦ ﻫﺎ ﺣﻔﺎری ﺷﻮﻧﺪ.

ﺑﻪ بیان دﯾﮕﺮ ﺗﺴﻄﯿﺢ ﺑﺎﯾﺪ در ﺣﺎﻟﺘﯽ ﮐﻪ ﺟﺎم در وﺿﻌﯿﺖ ﺗﺨﻠﯿﻪ اﺳﺖ ﺻﻮرت ﭘﺬﯾﺮد(ﺣﺎﻟﺖ ﺗﺨﻠﯿﻪ ﮐﺎﻣﻞ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻧﻤﯽ ﺷﻮد ).

قسمت های اصلی لودر:
قسمت های مهم و حیاتی در لودرها عبارت اند از:

موتور
جام
شاستی
سیستم هیدرویک
موتور:
موتور نیروی لازم جهت حرکت لودر را تامین می نماید.

در اکثر لودرهای  چرخ زنجیری موتور پشت سر راننده قرار دارد.

از عمده ترین عوامل قرار گیری موتور در پشت سر راننده در این ماشین می توان به موارد زیر اشاره نمود:

الف:وزن ﻣﻮﺗﻮر ﺑﺼﻮرت ﯾﮏ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻌﺪﯾﻞ ﮐﻨﻨﺪه ﻟﻨﮕﺮ ﺣﺎﺻﻞ از وزن ﺟﺎم ﭘﺮ ﺷﺪه از ﻣﺼﺎﻟﺢ می باشد.

ب:اﭘﺮاﺗﻮر ﻟﻮدر ﻧﺰدﯾﮑﺘﺮ ﺑﻪ ﻓﻀﺎی ﮐﺎر ﺧﻮد ﺑﻮده و ﮐﻨﺘﺮل ﻣﺎﺷﯿﻦ ﺑﺮاﯾﺶ آسان ﺗﺮ ﻣﯽ ﺷﻮد.

در بکهولودر ها به علت بازتر بودن دید راننده موتورشان در جلو قرار دارد.لودرهای چرخ لاستیکی کوچک با محورگردان جلو دارای موتور در جلوی ماشین هستند.سوخت مصرفی موتور لودرها می تواند یکی از موارد زیر باشد:

گازوئیل
بنزین
نیروی الکتریسیته
شاستی:
ﺷﺎﺳتی ﭼﺎرﭼﻮﺑﯽ ﺑﺮای اﺳﺘﻘﺮار ﻟﻮدر اﺳﺖ.

عموم لودرﻫﺎ دارای ﺷﺎﺳﯽ ﺗﺮاﮐﺘﻮر هستند.ﺷﺎﺳﯽ لودرهای چرخ زنجیری یکپارچه می باشد.شاستی لودرهای چرخ لاستیکی می تواند یکپارچه و یا به صورت کمرشکن باشد.لودرهای کمر شکن از دو ﻧﯿﻤﻪ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪه اند و ﻗﺎدر هستند در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﯾﮏ ﻧﯿـﻤﻪ آنها ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ ﻧﯿﻤﻪ دﯾـﮕﺮ ﭼﺮﺧﯿﺪه و ﻟﻮدر در ﻓﻀﺎی ﮐﻤﺘﺮی ﮔﺮدش کند.مزیت عمده این لودرها آن است که آنها ﺑﻪ راﺣﺘﯽ در ﻓﻀﺎی ﮐﻮﭼک می توانند کار کنند.

سیستم هیدرولیک:
وظیفه اصلی سیستم هیدرولیک اﻧﺘﻘﺎل ﻧﯿﺮو از ﻣﻮﺗﻮر ﻣﺎﺷﯿﻦ ﺑﻪ ﺟﺎم می باشد.

اﻣﺮوزه ﺑﺎ ﺑﻬﯿﻨﻪ ﺳﺎزی روﻏﻦ ﻫﺎی ﻫﯿﺪروﻟﯿﮏ، ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻓﺮﺳﺎﯾﺶ و ﺧﻮردﮔﯽ در ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﯿﺪروﻟﯿﮏ اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ.

انواع جام در لودر از لحاظ شکل فیزیکی:

۱-جام یونیورسال(universal bucked):
این جام ها دارای دندانه هایی می باشد که توانای آنها برای نفوذ در خاک را بیشتر می کند.

همچنین این دندانه ها عمل پر کردن و سیکل بارگیری را سریعتر می نمایند.

این جام برای انواع خاک ها بجز خاک های سنگی قابل استفاده می باشد.

نمونه ای از جام یونیورسال
۲-جامهای حفاری عمومی(general Excavation Bucket):
از این رو به این جام ها،جام های عمومی می گویند که در اغلب حفاری ها مورد استفاده قرار می کیرند.

۳-جام صخره کنی(rock bucket)
این جام ها معمولاً در خاک های سخت مورد استفاده قرار می گیرند .

لبه این جام ها به گونه ای طراحی شده است که نفوذ آن ها در خاک های سخت را تسهیل می نماید.

نمونه ای از جام صخره کنی
انواع جام از لحاظ کاربرد:
انواع گوناگون جام از لحاظ کاربرد عبارت اند از:

چند کاره
معمولی
تخلیه از بغل
کنده گیر
سنگ گیر
نمایی از یک لودر با جام مخصوص جابه جایی کنده درخت را در تصویر فوق مشاهده می نمایید.
انواع لودر از لحاظ تخلیه بار:
به صورت کلی لودر ها به سه روش بار را تخلیه می کنند.

این سه روش عبارت اند از:

الف:تخلیه از جلو

ب:تخلیه از عقب

ج:تخلیه از بغل

الف:تخلیه از جلو:
بسیاری از لودر های موجود در بازار از این نوع لودر می باشند.این نوع لودر ها بار خود را از جلو تخلیه می نمایند.

ب:تخلیه از عقب:
در بعضی ﺗﻮﻧﻠﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﺒﻮدن ﻓﻀﺎی ﻣﺎﻧﻮر ﮐﺎﻓﯽ و به منظور ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﺳﺮﻋﺖ ﮐﺎر از ﻟﻮدرﻫﺎیی ﺑﺎ ﻗﺎﺑﻠـﯿﺖ ﺗﺨﻠﯿﻪ ﺧﺎک از ﻋﻘﺐ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد.

پ: تخلیه از بغل:
لودرهایی که بار خود را از جلو تخلیه می نمایند نیاز به فضای مانور زیادی دارند.برای حل این مشکل بعضی از لودر ها توانایی تخلیه بار از بغل را دارا می باشند.این توانایی سرعت عمل این لودرها را  نسبت به حالت الف افزایش می دهد. 

نکات اجرایی کار با لودرها:
در هنگام بارگیری سنگ های خورد شده معمولاً به لاستیک لودرها چرخ لاستیکی آسیب می رسد.

به همین امر هنگام بارگیری این نوع مصالح بهتر است از لاستیک نوع L5 استفاده شود زیرا این نوع لاستیک ها مقاومت بیشتری دارند و با این عمل عمر لاستیک افزایش می یابد.

اگر از لودرهای چرخ لاستیکی بر روی زمین های سنگلاخی استفاده می شود باید حتماً توجه نمود که زمین به خوبی زهکشی شده است.

چرا که آب باعث می شود سنگ ها راحت تر به لاستیک نفوذ کنند و باعث پنچری لاستیک شوند.

در هنگام کار با لودر های چرخ لاستیکی بهتر است مواد سخت قبل از بارگیری خرد شوند.

این امر میزان تولید لودر را افزایش خواهد داد.

سایر انواع لودر:
علاوه بر لودر های فوق الذکر  انواع دیگری از لودرها در بازار موجود می باشد.

تعدادی از این لودر ها عبارت اند از:
الف:لودرهای  بیل گردان:
این وسیله قادر می باشد بیل خود را به طرفین بگرداند.این ماشین در مسیرهای باریک دارای قدرت مانور زیادی است.

معادل انگلیسی این لودر swing loader می باشد.

ب:لودرهای بازویی یا تله لودر:
این ماشین مجهز به بازوی تلسکوپی می باشد.معادل انگلیسی این ماشین arm loader و یا tele loader است.

یک لودر بیل گردان مجهز به بازوی تلسکوپی را در تصویر فوق مشاهده می کنید.
پ:لودر بابکت:
این ماشین دارای ابعاد کوچکی است.این ماشین معمولاً برای پروژه های کوچک مناسب است.

ج:لودرهای زیر زمینی:
این لودرها برای اماکنی که محدودیت ارتفاع وجود دارد مناسب می باشند.انواعی از این لودرها بدون سرنشین می باشند و قابلیت هدایت از دور را دارا می باشند.

د:لودرهای خاک بر سر:
این لودرها مناسب برای کار در معادن هستند.نمایی از لودر خاک بر سر که مخصوص کار در معادن است.
لازم به ذکر است که امروزه با پیشرفت علم نسلهای جدیدیتری از لودرها ایجاد شده است و هر روزه تجهیزات جدیدی به این ماشین اضافه می گردد.

لودر لتورنو L-2350 یکی از قابل توجه ترین ماشین های حمل خاک در جهان می باشد.این ماشین به دلیل دارا بودن استقامت و قدرت بسیار بالا در پروژه های بسیار عظیم و خاص عمرانی به کار برده می شود.تا پیش از طراحی و ساخت این لودر ،مدل D 994  شرکت کاترپیلار عنوان بزرگترین لودر جهان را در اختیار داشت.

لودر لتورنو L-2350 به وسیله یک کمپانی به همین نام در ایالت تکزاس ساخته شده و در کتاب رکوردهای جهانی گینس به عنوان بزرگترین و بهترین لودر جهان به ثبت رسیده است.باکت این ماشین غول پیکر قادر می باشد تا ۷۳ تن بار را جا به جا نماید.وزن عملیاتی این دستگاه غول پیکر ۲۵۸ تن می باشد که توسط یک پیشرانه دیزلی و یک موتور الکتریکی قدرتمند برای هیدرولیک ها تأمین می شود.
یکی از بارز ترین ویژگی های این ماشین شگفت انگیز و عجیب استحکام و توان بالای قطعات مکانیکی و تجهیزات زیربندی آن بوده که از پس تست های شدید برآمده است.